Het brailleschrift

Het braille-schrift: patroon van zes puntjes

Het universele schrijfsysteem van het brailleschrift is gebaseerd op een combinatie van 1 tot 6 reliëfpunten in twee kolommen van drie punten, kunnen precies door het gevoelige gedeelte van de vinger worden aangevoeld. Die zes punten hebben elk een nummer, het patroon is zoals dat hier is afgebeeld:

Afbeelding: de 6 reliëf-, braillepuntjes

Is alleen punt 1 voelbaar, dan stelt dat de letter a voor, zijn 1 en 2 voelbaar, dan is dat de letter b, de letter z wordt gevormd door de punten 1, 3, 5 en 6. Aan het lezen van braille gaat veel oefening vooraf. Het is niet zozeer de kunst om de letters te herkennen, maar meer om van de letters ook woorden te kunnen vormen. Wie dat kan, zal ook een zogenaamd woordbeeld hebben opgebouwd: De braillelezer gaat dan met de vingertoppen zó snel over de tekens, dat ineens een heel woord wordt gelezen in plaats van elk teken apart. In dat opzicht is het lezen van braille te vergelijken met en gelijkwaardig aan het lezen zoals zienden lezen.

Het zespunts braille-alfabet

Het Nederlands braille-alfabet. De zwarte rondjes zijn de (voelbare) punten, de zwarte stippen maken de braillecel van de letter compleet.

Toelichting bij het het Nederlands braille-alfabet

Wie goed naar de groepjes van 3 letters: a, k en u kijkt, ziet dat er een systeem in zit. De letter 'a', dat is punt 1, vormt samen met punt 3 de letter 'k'. Voegen we daar ook punt 6 bij, dan komen we op de letter 'u'. Zo werkt dat met de letters 'b', 'l' en 'v'. Maar bij de letters 'c', 'm' volgt niet de 'w', maar de 'x'! De 'w' als enige onregelmatige letter in het braillealfabet komt in het Frans (de taal van Louis Braille) niet voor! Die combinatie van punten is er dus later bij gekomen, ten behoeve van taalgebieden die letter 'w' wel kennen. Overigens biedt een braillecel 63 mogelijke combinaties. Dit is ruim voldoende om alle letters en leestekens uit de meeste talen weer te geven. Voor getallen en wiskundige of wetenschappelijke symbolen gebruikt men een combinatie van letters en speciale tekens.
Om met de computer te kunnen werken, zijn er meer tekens nodig. De combinatiemogelijkheden met de zes punten in één braillecel zijn dan niet voldoende. Daarom wordt er een vierde regel toegevoegd, zodat er acht punten beschikbaar zijn. Op deze manier zijn er 256 combinaties mogelijk. De codering van de standaardtekens blijft dezelfde, alleen de laatste regel blijft leeg.

Cijfers in braille

Het schrijven van cijfers in braille, is niet moeilijker dan letters schrijven. Voor de cijfers 1 tot en met 0 worden dezelfde tekens gebruikt als voor de brailleletters: a tot en met j.